Çamaşır makineniz yıkama yaparken sessizce dönerken, program son 12 dakikaya gelip 1000 veya 1200 devir sıkmaya başladığında sanki evin içine bir helikopter inmiş gibi banyonun ortasına doğru yürüyor mu? Üzerine koyduğunuz deterjan kutuları yere fırlıyor, banyo fayansları zıngır zıngır titriyor mu? Çağıracağınız yetkili servisin çoğu zaman “Kazan bilyası dağılmış veya kazan çatlamış, 5.000 TL” diyerek hurdaya çıkarmaya çalıştığı bu arızanın asıl sorumlusu, tanesi 150-250 TL olan sürtünmeli amortisörlerdir.
1. Çamaşır Makinesi Neden Titrer ve Yürür? Fiziksel Gerçekler
Bir çamaşır makinesinin kazanı havada asılı duran devasa bir sarkaçtır. Kazanın üstünde 2 veya 4 adet çelik askı yayı bulunur (kazanı yukarıdan asar), alt tarafında ise sağ ve solda 2 (bazı modellerde 3) adet sürtünmeli amortisör yer alır.
Sıkma devrinde çamaşırlar kazanın bir tarafına topaklandığında muazzam bir merkezkaç (santrifüj) kuvveti doğar. Amortisörler bu salınımı emerek şasiye iletilmesini engellemekle görevlidir. Amortisörün içindeki özel sürtünme keçesi (grese batırılmış keçe tabakası) 4-6 yıllık kullanımın ardından kuruyup aşındığında, amortisör serbest bir boruya dönüşür. Kazan doğrudan dış sac gövdeye vurmaya başlar ve makine banyoda gezintiye çıkar!
2. 5 Dakikalık Elle Amortisör Testi (Kapağı Açmadan Yapılan Teşhis)
- Üstten Bastırma Testi: Makinenin kapağını açın. Tamburun alt iç kısmına iki elinizle kuvvetlice bastırıp kazanı 5-10 cm aşağı doğru itin ve aniden ellerinizi çekin.
- Sağlam Amortisör Davranışı: Kazan yukarı doğru tek bir hamleyle kalkar ve hemen sabitlenir. Tıpkı arabanın sağlam süspansiyonu gibi salınım yapmaz.
- Bozuk Amortisör Belirtisi: Kazan yukarı fırladıktan sonra trambolin gibi 3-4 kez aşağı yukarı zıplamaya ve sallanmaya devam ediyorsa, amortisörlerinizin sürtünme direnci sıfırlanmıştır. Değişmesi şarttır.
3. Uyumlu Marka ve Modeller (Genişletilmiş Amortisör ve Gövde Envanteri)
Aşağıda Türkiye’de son 15 yılda satılmış ve sürtünmeli amortisör/askı yayı kullanan tüm ana marka ve modellerin detaylı dökümü yer almaktadır. Kendi model numaranızı bularak parça sorgulayabilirsiniz:
Arçelik: 5060 T, 5080 T, 5083 T, 5083 Y, 5103 T, 5103 Y, 6080 T, 6082 T, 6083 T, 6083 Y, 6103 Y, 6104 Y, 7103 HE, 7103 Y, 7103 SJ, 7104 HES, 7123 Y, 8103 Y, 8103 YD, 8103 HTE, 8104 HTE, 8104 Y, 8123 Y, 8123 YCM, 8124 HSTE, 9103 Y, 9103 D, 9123 N, 9123 Y, 9124 N, 9143 Y, 9144 Y, 9144 YKG, 10123 N, 10123 Y, 10143 Y, 10144 Y, 12143 Y, 12144 Y, ProSmart Inverter 8 kg, ProSmart 9 kg, ProSmart 10 kg, Imperium 9140, Imperium 10140 serisi
Beko: WMY 61083, WMY 61283, WMY 71083, WMY 71283, WMY 81083, WMY 81283, WMY 81483, WMY 91283, WMY 91483, WMY 101483, BK 7101 E, BK 7101 EY, BK 8101 E, BK 8101 EY, BK 9101 E, BK 9122 Y, BK 10122 Y, CM 7100, CM 8100, CM 9100, CM 10120, ProSmart Inverter Inox, IronFinish 8 kg, IronFinish 9 kg, SteamCure 8103, SteamCure 9123 serisi
Bosch: Serie 2 (WAJ20170TR, WAJ20180TR, WAJ24180TR, WAB16061TR, WAB20262TR, WAB24262TR), Serie 4 (WAN24280TR, WAN24200TR, WAN28280TR, WAN2428STR, WAN24181TR, WAK20200TR, WAK20210TR, WAK24260TR, WAK28260TR, WAE20260TR, WAE24260TR), Serie 6 (WAT24480TR, WAT24460TR, WAT28480TR, WAU28T90TR, WAU28T91TR, WGA142X0TR, WGA25400TR, WGA252X0TR, WAT28680TR, WAT28780TR), Serie 8 (WAV28M80TR, WAV28K80TR, WAX32M80TR, WAX32M81TR, WGG244A0TR, WGG254A0TR, WAY28762TR, WAY288H0TR), Maxx 6, Maxx 7, Logixx 8 serisi
Siemens: iQ100 (WM10J180TR, WM12J180TR), iQ300 (WM10N280TR, WM12N280TR, WM14N280TR, WM12N260TR, WM14N200TR, WM10E260TR, WM12E260TR), iQ500 (WM14T480TR, WM14LGH0TR, WM14VMH0TR, WG42A1X0TR, WG54A200TR, WG52A2X0TR, WM14T580TR, WM14T680TR), iQ700 (WM14XMH0TR, WM16XFH0TR, WM14W560TR, WM14W760TR, WM16W660TR), iQ800 (WM16Y891TR, WM16Y892TR), Siwamat XL, Extraklasse serisi
Samsung: EcoBubble 7 kg (WW70T4020CE, WW70TA026AX, WW70J5210GW, WF0700NCE), EcoBubble 8 kg (WW80T4020CE, WW80TA046AX, WW80TA046AE, WW80J5475FW, WW80J5355FX, WF0804W8E), EcoBubble 9 kg (WW90T4541AE, WW90TA046AE, WW90TA046AX, WW90J5475FW, WW90T554DAN, WW90J6410CW), EcoBubble 10-11 kg (WW10T654DLH, WW10T754DBH, WW11BB744DGB, WW11BB944DGBS1), QuickDrive (WW90M644OPW, WW80M644OPW, WW10M864OUA), AddWash (WW80K5410UW, WW90K5410UW, WW12K8412OW), Diamond Kazan WF8800 serisi
LG: AI DD Serisi (F4V5RGP2T, F4V5VYP0W, F4V9RWP2W, F2V5HYP0W, F4V7EYP1W, F4V1112WTS, F4V9BCP2EE, F4V9BWP2E), Inverter DirectDrive 7 kg (F12B8ND, F12B8NDP, F10C3QDP), Inverter DirectDrive 8 kg (F1496TD, F1496ADP3, FH4G6TDN2, FH2J3TDN0), Inverter DirectDrive 9-10 kg (FH4A8TDS2, F1480QDS, F14A8FDS5, F1495BDS), TurboWash 360, 6 Motion DD serisi
Vestel: CMI 7610, CMI 7812, CMI 8710, CMI 8812, CMI 9710, CMI 9812, CMI 10812, CMI 108122, Eko 7710, Eko 8711, Eko 9711, Flora 712, Flora 812, Flora 912, Retro Bordo, Retro Bej, Retro Siyah, Tarz 8 kg, Tarz 9 kg, Hızlı 15 Dakika serisi
Profilo: CGA141X0TR, CGA242X0TR, CGA252X0TR, CGA254X0TR, CMG100DTR, CMG120DTR, CMG140DTR, CM1001CTR, CM1021CTR, CM1221DTR, CM0801CTR, CM1000CTR serisi
Altus: AL 7103, AL 8103, AL 9103, AL 9123, AL 10123, AL 6100, AL 7100, AL 8100, AL 9100, AL 10100 E serisi
Regal: KM 7101, KM 8101, KM 9101, KM 1012, RGL 7100, RGL 8100, RGL 9100, RGL 1012 E serisi
Electrolux: PerfectCare 600 (EW6F4822EB, EW6F328W, EW6F428B, EW6F421B), PerfectCare 700 (EW7F3922LS, EW7F3944LS, EW7F448S), PerfectCare 800 (EW8F228S, EW8F229S, EW8F161S), TimeCare 500 serisi
Whirlpool & Hotpoint-Ariston: AQD1071D, AQ93D49, WMG 823, WMG 923, FMF 823, FMF 923, FMSG 623, FML 602, FMG 722, Aqualtis serisi, Futura serisi, Natis serisi
Hoover & Candy: H-WASH 300 (H3W 482DE), H-WASH 500 (HWB 49AMBCR, HWP 49AMBC, HWP 411AMBC), Candy SmartPro, Candy Rapido (RO1486DXH5, RO1496DWMCE, RO16106DWMCE)
4. Gerçek Maliyet Tablosu: Parça vs Usta Masrafı
| İşlem / Parça | Kendi Yaptığında (DIY) | Özel Tamirci | Yetkili Servis |
|---|---|---|---|
| 2 Adet Orijinal Amortisör Takımı (80N – 120N) | 250 – 550 TL | 900 – 1.400 TL | 1.800 – 2.800 TL |
| 4 Adet Kaydırmaz Titreşim Kauçuk Ayak Pedi | 80 – 150 TL | 250 – 400 TL | 500 – 750 TL |
| Üst Askı Yayı Takımı (2 Adet) | 120 – 250 TL | 600 – 900 TL | 1.200 – 1.800 TL |
| Ön Beton Denge Taşı Cıvatası Sıkma | 0 TL (13mm Anahtar) | 400 – 700 TL | 1.000 – 1.500 TL |
5. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
S1: Makine yeni kuruldu ama ilk sıkmada banyonun ortasına fırladı, neden?
C1: NAKLİYE EMNİYET CIVATALARI SÖKÜLMEMİŞTİR! Makinenin arkasındaki 4 adet kalın plastikli nakliye cıvatası kazanı gövdeye kilitler. Bu cıvatalar sökülmeden çalıştırılırsa makine zıplar ve kazan kırılabilir. Arkadaki 4 vidayı hemen sökün.
S2: Tek bir amortisör bozulduysa sadece onu değiştirsem olur mu?
C2: Kesinlikle hayır! Amortisörler her zaman çift olarak (varsa 3’ü birden) değiştirilmelidir. Yeni takılan amortisör sert, eski olan yumuşak kalırsa kazan dengesiz yatar ve yeni parça da 2 ay içinde patlar.
S3: Ayak ayarı nasıl yapılır?
C3: Makinenin üzerine su terazisi koyun. Dört ayağın da zemine tam bastığından emin olun. Makineyi çapraz köşelerinden (sağ üst – sol alt) elinizle sallayın; milimetrik bile oynama varsa alttaki kontra somunu gevşetip ayağı zemine oturtun ve somunu sıkın.
S4: Amortisörün bozuk olduğu gözle nasıl anlaşılır?
C4: Amortisör pistonunun girdiği borunun etrafında siyah/gri yağ veya toz kalıntısı sızmışsa, içindeki sürtünme keçesi parçalanmış demektir.
S5: Kazan rulmanı (bilyası) dağılmışsa nasıl ayırt edilir?
C5: Makine kapalıyken tamburu elinizle hızlıca çevirin. Uçak motoru gibi metalik bir uğultu ve bilye sürtünme sesi geliyorsa rulmandır. Ses yok ama sadece sıkmada sarsıntı varsa %100 amortisördür.